ദുരന്തസമയത്ത് സഹായധനം സമാഹരിക്കാനുള്ള ആവേശം കണക്കു പറയുമ്പോൾ എവിടെപ്പോകുന്നു ? ഓരോ ദുരന്തവും ബാക്കിവെക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ അനവധി. ഉത്തരമൊട്ടില്ലാതാനും ! പ്രളയം, ഓഖി, ഉരുൾപൊട്ടൽ എല്ലാ ഫണ്ടും ഇപ്പോഴും കാണാമറയത്ത് തന്നെ. ‘പൊതുപണം വിശുദ്ധം’ എന്ന ജനാധിപത്യ പാഠം വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ ദുരന്താനുഭവങ്ങൾ - പുതിയ പങ്തി 'വേതാളം'

ദുരന്തഫണ്ടുകളും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസവും: ചോദിക്കപ്പെടേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ. 

കേരളം കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തിനിടെ നേരിട്ട ദുരന്തങ്ങൾ അനവധി. പ്രകൃതിയുടെ പ്രഹരങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾക്കും പിന്നാലെ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് സഹായധനം സമാഹരിക്കുന്നത് അനിവാര്യമായിത്തീർന്നു.

എന്നാൽ സഹായം സമാഹരിച്ച ശേഷം അതിന്റെ ഉപയോഗം, കണക്കെടുപ്പ്, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന വിശദീകരണം എന്നിവയിൽ ഉണ്ടായ അവ്യക്തതകളാണ് ഇന്ന് വലിയ ചോദ്യങ്ങളായി ഉയരുന്നത്.

2018-ലെ മഹാപ്രളയം കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികൾ കൈകോർത്തു. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളും സന്നദ്ധ കൂട്ടായ്മകളും വൻതോതിൽ ഫണ്ടുകൾ സമാഹരിച്ചു. 

എന്നാൽ പ്രളയത്തിന് ശേഷമുള്ള വർഷങ്ങളിൽ തന്നെ, ഈ ഫണ്ടുകളുടെ വിനിയോഗത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ കണക്കുകൾ പൊതുസമൂഹത്തിന് ലഭിച്ചില്ലെന്ന ആക്ഷേപം ശക്തമായി. 

സഹായം ലഭിക്കാത്ത കുടുംബങ്ങൾ, പുനരധിവാസം നീണ്ടുപോയ മേഖലകൾ, പ്രഖ്യാപിച്ച പദ്ധതികളും നടപ്പാക്കിയ പദ്ധതികളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ - എല്ലാം ചേർന്ന് “എവിടെ പോയി ഈ പണം ?” എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തി.

വയനാട് ദുരന്ത ഫണ്ടിന്റെ കാര്യവും സമാനമായ ചർച്ചകളിലേക്കാണ് നീങ്ങിയത്. മണ്ണിടിച്ചിലും പ്രളയവും ഒരുമിച്ചെത്തിയ വയനാട്ടിൽ, സഹായധനം സമാഹരിച്ചത് വലിയ പ്രതീക്ഷയോടെയായിരുന്നു.

എന്നാൽ ദുരന്തബാധിതരുടെ ജീവിതം സാധാരണ നിലയിലേക്കെത്താൻ എടുത്ത കാലതാമസം, സഹായം ലഭിക്കുന്നതിലെ അസമത്വങ്ങൾ, ഫണ്ട് വിനിയോഗത്തിലെ സുതാര്യതക്കുറവ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ വീണ്ടും സംശയങ്ങൾ ഉയർത്തി.

ദുരന്തം കഴിയുമ്പോൾ ക്യാമറകൾ മാറിപ്പോകുന്നു; പക്ഷേ ദുരിതം അവശേഷിക്കുന്നു എന്ന യാഥാർത്ഥ്യം ഇവിടെ വീണ്ടും തെളിഞ്ഞു.

ഓഖി ദുരന്തം തീരദേശ കേരളത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ഇന്നും മായാത്ത മുറിവാണ്. കടലിൽ കാണാതായ മത്സ്യതൊഴിലാളികളും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളും നീതി തേടി നീണ്ട നാളുകൾ കാത്തിരുന്നു.

ഓഖി ഫണ്ടിന്റെ പേരിൽ സമാഹരിച്ച തുകകൾ എങ്ങനെയാണ് വിനിയോഗിച്ചതെന്നത് സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ വിശദീകരണം ലഭിച്ചില്ലെന്ന പരാതികൾ തുടർച്ചയായി ഉയർന്നു. 

ദുരന്തസമയത്ത് പ്രകടിപ്പിച്ച ഐക്യം, പിന്നീട് കണക്കുകളുടെ കാര്യത്തിൽ കാണാതായെന്ന വിമർശനമാണ് ഇവിടെ മുഖ്യമായി ഉയർന്നത്. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ “ബക്കറ്റ് ഫണ്ട്” എന്ന പേരിൽ നടന്ന വിവിധ ഫണ്ട് ശേഖരണങ്ങളും വലിയ ചർച്ചകളായി.

പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ, ക്യാംപസുകളിൽ, പൊതുജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ ബക്കറ്റ് വെച്ച് പണം ശേഖരിക്കുന്ന രീതി ഒരു കാലത്ത് സാധാരണമായി.

ഉദ്ദേശ്യം നല്ലതാണെന്ന് പറഞ്ഞാലും, സമാഹരിച്ച തുകയുടെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളും ഉപയോഗ വിശദാംശങ്ങളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായ വീഴ്ചകൾ ഈ രീതിയെയും സംശയനിഴലിലാക്കി.

പയ്യന്നൂർ ഫണ്ടും അഭിമന്യു ഫണ്ടും ഈ വലിയ പശ്ചാത്തലത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടത്. ഒന്നിൽ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ പേരിലുള്ള സമാഹരണം, മറ്റൊന്നിൽ ഒരു യുവാവിന്റെ ഓർമ്മയെ ആധാരമാക്കിയ ഫണ്ട് - രണ്ടു സാഹചര്യങ്ങളിലും പൊതുജനവിശ്വാസമാണ് അടിസ്ഥാനമാകുന്നത്.

വിശ്വാസം ഉപയോഗിച്ച് സമാഹരിച്ച പണത്തിന്, വിശ്വാസത്തേക്കാൾ ശക്തമായ ഉത്തരവാദിത്വമാണ് ആവശ്യം. ഈ ഫണ്ടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ നിയമപരമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുമ്പോഴും, ഒരു സാമൂഹിക ചോദ്യമുണ്ട്:

ദുരന്തവും ദുഃഖവും രാഷ്ട്രീയ മൂലധനമായി മാറുന്ന സാഹചര്യം നമ്മൾ എവിടെവരെ അംഗീകരിക്കണം ? സഹായം ചോദിക്കുമ്പോൾ കാണിക്കുന്ന ആത്മാർത്ഥത, കണക്കു പറയുമ്പോഴും കാണിക്കേണ്ടതല്ലേ ?

ഇത് കുറ്റാരോപണങ്ങളുടെ ലേഖനം അല്ല. മറിച്ച്, കേരളം നേരിട്ട ഓരോ ദുരന്തവും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പാഠമാണ് - പൊതുപണം വിശുദ്ധമാണ്. അത് ഏത് പേരിൽ സമാഹരിച്ചാലും, ഏത് വികാരത്തിന്റെ പേരിൽ ആയാലും, ഓരോ രൂപയ്ക്കും വ്യക്തമായ കണക്കും മറുപടിയും വേണം.

ദുരന്തങ്ങൾ മറക്കാം, പക്ഷേ ദുരന്തഫണ്ടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ മറക്കപ്പെടരുത്. അവ മറക്കപ്പെടുന്നിടത്താണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വിശ്വാസം തകരുന്നത്.

വേതാളത്തെ തോളിലേറ്റിക്കൊണ്ട് വിക്രമാദിത്യൻ