ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളാകുന്നതിനിടയിൽ ആണവ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളുടെ പട്ടിക കൈമാറി

ഡല്‍ഹി: മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന ഒരു സമ്പ്രദായത്തിന്റെ തുടര്‍ച്ചയായി, വ്യാഴാഴ്ച ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തങ്ങളുടെ ആണവ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വാര്‍ഷിക പട്ടിക കൈമാറി.

ഇരു കക്ഷികളും പരസ്പരം ആണവ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ ആക്രമിക്കുന്നതില്‍ നിന്ന് വിലക്കുന്ന ഒരു ഉഭയകക്ഷി ഉടമ്പടി പ്രകാരമാണിത്. ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹല്‍ഗാമില്‍ നടന്ന ഭീകരാക്രമണത്തെത്തുടര്‍ന്ന് 2025 മെയ് മാസത്തില്‍ നാല് ദിവസത്തെ സൈനിക ശത്രുതയെത്തുടര്‍ന്ന് ബന്ധങ്ങള്‍ ഗുരുതരമായി വഷളായ സമയത്താണ് ഈ പ്രധാനപ്പെട്ട കൈമാറ്റം നടന്നത്.

വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (എംഇഎ) പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ന്യൂഡല്‍ഹിയിലും ഇസ്ലാമാബാദിലും നയതന്ത്ര മാര്‍ഗങ്ങളിലൂടെ ഒരേസമയം ഈ പ്രക്രിയ നടന്നു.

'ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും ഇന്ന് നയതന്ത്ര മാര്‍ഗങ്ങളിലൂടെ ന്യൂഡല്‍ഹിയിലും ഇസ്ലാമാബാദിലും ഒരേസമയം, ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ആണവ ഇന്‍സ്റ്റാളേഷനുകള്‍ക്കും സൗകര്യങ്ങള്‍ക്കുമെതിരായ ആക്രമണം നിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള കരാറിന് കീഴില്‍ വരുന്ന ആണവ ഇന്‍സ്റ്റാളേഷനുകളുടെയും സൗകര്യങ്ങളുടെയും പട്ടിക കൈമാറി,' എംഇഎ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

1988 ഡിസംബര്‍ 31 ന് ഒപ്പുവച്ചതും 1991 ജനുവരി 27 മുതല്‍ പ്രാബല്യത്തില്‍ വന്നതുമായ കരാര്‍ പ്രകാരം, എല്ലാ വര്‍ഷവും ജനുവരി 1 ന് ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഈ പട്ടികകള്‍ പങ്കിടേണ്ടതുണ്ട്. 1992 ജനുവരി 1 ന് നടന്ന ആദ്യ കൈമാറ്റത്തിനുശേഷം ഇത് 35-ാമത്തെ തടസ്സമില്ലാത്ത കൈമാറ്റമാണെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം എടുത്തുപറഞ്ഞു. വര്‍ഷങ്ങളായി, യുദ്ധങ്ങള്‍, ഭീകരാക്രമണങ്ങള്‍, വലിയ നയതന്ത്ര തകര്‍ച്ചകള്‍ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും കരാര്‍ നിലനിന്നു.

വൈദ്യുതി നിലയങ്ങള്‍, ഗവേഷണ റിയാക്ടറുകള്‍, ഇന്ധന നിര്‍മ്മാണ യൂണിറ്റുകള്‍, സമ്പുഷ്ടീകരണ സൗകര്യങ്ങള്‍, ഐസോടോപ്പ് വേര്‍തിരിക്കല്‍ പ്ലാന്റുകള്‍, പുനഃസംസ്‌കരണ യൂണിറ്റുകള്‍, വലിയ അളവില്‍ റേഡിയോ ആക്ടീവ് വസ്തുക്കള്‍ അടങ്ങിയ സംഭരണ സ്ഥലങ്ങള്‍ എന്നിവയുള്‍പ്പെടെ വിശാലമായ ആണവ സൗകര്യങ്ങള്‍ കരാറില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

വ്യക്തത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും അവ്യക്തത തടയുന്നതിനുമായി ഈ സൗകര്യങ്ങള്‍ സാധാരണയായി അവയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ കോര്‍ഡിനേറ്റുകളോടൊപ്പം പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കും.