'മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിലെ വീഴ്ച ആരോഗ്യത്തെയും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും ബാധിക്കും': രാജ്യവ്യാപകമായി പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ച് സുപ്രീം കോടതി

ഡല്‍ഹി: രാജ്യത്തെ മുനിസിപ്പല്‍ ഖരമാലിന്യ സംസ്‌കരണം കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിനും 'ഖരമാലിന്യ സംസ്‌കരണ ചട്ടങ്ങള്‍ 2026' കര്‍ശനമായി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമായി സുപ്രീം കോടതി രാജ്യവ്യാപകമായി പുതിയ മാര്‍ഗ്ഗനിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ പുറപ്പെടുവിച്ചു.

മാലിന്യ സംസ്‌കരണത്തിലെ അശ്രദ്ധ ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തെ എന്നപോലെ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.

ജസ്റ്റിസുമാരായ പങ്കജ് മിത്തല്‍, എസ്.വി.എന്‍. ഭട്ടി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഫെബ്രുവരി 19-ന് ഈ നിര്‍ണ്ണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനല്‍കുന്ന 'ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ' അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് ശുചിത്വവും ആരോഗ്യകരവുമായ അന്തരീക്ഷമെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ഭോപ്പാല്‍, ഇന്‍ഡോര്‍ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളില്‍ മാലിന്യശേഖരണം മെച്ചപ്പെട്ടുവെങ്കിലും സംസ്‌കരണം ഇപ്പോഴും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു. സംസ്‌കരിക്കാത്ത മാലിന്യങ്ങള്‍ ശാസ്ത്രീയമല്ലാത്ത ലാന്‍ഡ്ഫില്ലുകളിലും ഡംപിംഗ് സൈറ്റുകളിലും കുന്നുകൂടുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ല.

 മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോര്‍ഡിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് പ്രതിദിനം 1.7 ലക്ഷം ടണ്‍ ഖരമാലിന്യമാണ് രാജ്യത്ത് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതില്‍ വലിയൊരു ഭാഗം ഇനിയും സംസ്‌കരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു.

കേടുപാടുകള്‍ തീര്‍ത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയില്‍ നിന്ന് വസ്തുക്കള്‍ വലിച്ചെറിയുന്ന രീതിയിലേക്കുള്ള മാറ്റവും, ഓണ്‍ലൈന്‍ ഡെലിവറി സേവനങ്ങളുടെ വര്‍ദ്ധനവും പാക്കിംഗ് മാലിന്യങ്ങള്‍ കുമിഞ്ഞുകൂടാന്‍ കാരണമായതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നഗരങ്ങളിലെ മാലിന്യങ്ങള്‍ തള്ളാനുള്ള ഇടങ്ങളായി ചേരികളെയോ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളെയോ കാണരുതെന്ന് കോടതി കര്‍ശനമായി പറഞ്ഞു.

മാലിന്യങ്ങള്‍ ഉറവിടത്തില്‍ തന്നെ തരംതിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവല്‍ക്കരിക്കേണ്ടത് വാര്‍ഡ് അംഗങ്ങള്‍, കൗണ്‍സിലര്‍മാര്‍, മേയര്‍മാര്‍ എന്നിവരുടെ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ മാലിന്യ സംസ്‌കരണ നിയമങ്ങള്‍ പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാന്‍ ജില്ലാ കളക്ടര്‍മാര്‍ക്ക് അധികാരം നല്‍കി. വീഴ്ച വരുത്തുന്നവര്‍ക്കെതിരെ റിപ്പോര്‍ട്ട് നല്‍കാനും കോടതി നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു.

മാലിന്യ നിര്‍മ്മാര്‍ജ്ജനത്തിലെ പുരോഗതി തെളിയിക്കുന്നതിനായി തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ ജില്ലാ കളക്ടര്‍മാര്‍ക്ക് ഫോട്ടോകള്‍ സഹിതമുള്ള റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ ഇമെയില്‍ ചെയ്യണം.

രാജ്യത്തെ എല്ലാ കോടതികളും ട്രിബ്യൂണലുകളും 2026 ഏപ്രില്‍ 1 മുതല്‍ ഖരമാലിന്യ സംസ്‌കരണ ചട്ടങ്ങള്‍ കര്‍ശനമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാന്‍ ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാരോട് സുപ്രീം കോടതി അഭ്യര്‍ത്ഥിച്ചു.

2026 ഏപ്രില്‍ 1 മുതല്‍ പ്രാബല്യത്തില്‍ വരുന്ന പുതിയ ചട്ടങ്ങള്‍ പാലിക്കാന്‍ എല്ലാ ബള്‍ക്ക് വേസ്റ്റ് ജനറേറ്റര്‍മാര്‍ക്കും (കൂടുതല്‍ മാലിന്യം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നവര്‍) മാര്‍ച്ച് 31 വരെ സമയം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭോപ്പാല്‍ മുനിസിപ്പല്‍ കോര്‍പ്പറേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രണ്ട് അപ്പീലുകള്‍ പരിഗണിക്കവെയാണ് സുപ്രീം കോടതി ഈ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.