അയൽരാജ്യങ്ങളിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ യുഗം; ഇന്ത്യയുടെ 'നെയ്‌ബർഹുഡ് ഫസ്റ്റ്' നയത്തിന് കടുത്ത പരീക്ഷണം

ഡല്‍ഹി: ദക്ഷിണേഷ്യന്‍ രാജ്യങ്ങളില്‍ കഴിഞ്ഞ നാല് വര്‍ഷമായി തുടരുന്ന രാഷ്ട്രീയ അട്ടിമറികളും ഭരണമാറ്റങ്ങളും ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക നയതന്ത്രത്തിന് പുതിയ വെല്ലുവിളികള്‍ ഉയര്‍ത്തുന്നു.

ശ്രീലങ്ക, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാള്‍ എന്നീ രാജ്യങ്ങളില്‍ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെ പുതിയ തലമുറ നേതാക്കള്‍ അധികാരത്തിലെത്തിയത് മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെ അടിമുടി മാറ്റിമറിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങള്‍ പ്രധാനമായും ഭരണകൂടങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക-ഭരണ പരാജയങ്ങള്‍ക്കെതിരെയുള്ള ജനരോഷത്തില്‍ നിന്നാണ് ഉടലെടുത്തത്.

ശ്രീലങ്ക: 2022-ലെ സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ചയെത്തുടര്‍ന്ന് രൂപപ്പെട്ട 'അരഗലയ' പ്രക്ഷോഭം രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം മാറ്റി. അഴിമതിക്കും കുടുംബവാഴ്ചയ്ക്കുമെതിരെയുള്ള പോരാട്ടത്തിനൊടുവില്‍ അനുര കുമാര ദിസനായകെ പ്രസിഡന്റായി അധികാരമേറ്റു.

ബംഗ്ലാദേശ്: ദീര്‍ഘകാലം ഭരണം നടത്തിയ ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ വിദ്യാര്‍ത്ഥി പ്രക്ഷോഭം പുറത്താക്കിയതോടെ ബംഗ്ലാദേശില്‍ വലിയ മാറ്റമുണ്ടായി. ഈ വര്‍ഷം ഫെബ്രുവരിയില്‍ ബിഎന്‍പി നേതാവ് താരീഖ് റഹ്‌മാന്‍ അധികാരം ഏറ്റെടുത്തതോടെ ഹസീനയുടെ കാലത്തെ ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് നയതന്ത്ര ബന്ധത്തില്‍ അനിശ്ചിതത്വം നിഴലിക്കുന്നു.

നേപ്പാള്‍: ഏറ്റവും പുതിയതായി നേപ്പാളിലും ഭരണമാറ്റമുണ്ടായി. യുവജനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ നടന്ന വിപ്ലവത്തിലൂടെ റാപ്പറും എഞ്ചിനീയറുമായ ബലേന്ദ്ര ഷാ പ്രധാനമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഇത് കാഠ്മണ്ഡുവിലെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ ശൈലിയുടെ അന്ത്യമായാണ് കാണുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ 'നെയ്ബര്‍ഹുഡ് ഫസ്റ്റ്' നയത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ് ഇപ്പോള്‍ സ്വാധീനിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുമായി വളരെ അടുത്ത ബന്ധം പുലര്‍ത്തിയിരുന്ന ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെപ്പോലുള്ള നേതാക്കളുടെ പുറത്തുപോക്ക് പുതിയ ഭരണകൂടങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം പൂജ്യത്തില്‍ നിന്ന് തുടങ്ങാന്‍ ഇന്ത്യയെ നിര്‍ബന്ധിക്കുന്നു.

മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത മുതലെടുത്ത് ചൈന തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നത് ഇന്ത്യക്ക് കടുത്ത വെല്ലുവിളിയാണ്.

അമേരിക്ക-ഇസ്രായേല്‍ സഖ്യം ഇറാനുമായി നടത്തുന്ന യുദ്ധം ദക്ഷിണേഷ്യന്‍ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തകിടം മറിക്കുന്നു. എണ്ണവില വര്‍ദ്ധനവും പ്രവാസികള്‍ തൊഴില്‍ നഷ്ടപ്പെട്ട് തിരിച്ചെത്തുന്നതും പുതിയ സര്‍ക്കാരുകളെ സമ്മര്‍ദ്ദത്തിലാക്കും.

മുന്‍ നയതന്ത്രജ്ഞനായ അമിത് ദാസ്ഗുപ്തയുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍, ആഗോള പ്രതിസന്ധികള്‍ക്കിടയില്‍ ഭരണം നടത്തുക എന്നത് ഈ പുതിയ സര്‍ക്കാരുകള്‍ക്ക് എളുപ്പമാകില്ല. സാമ്പത്തികമായി തകര്‍ന്ന രാജ്യങ്ങളെ കൈപിടിച്ചുയര്‍ത്താന്‍ ഇന്ത്യക്ക് വലിയ പങ്ക് വഹിക്കേണ്ടി വരും. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയം യുവാക്കളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കും കൂടി മുന്‍ഗണന നല്‍കുന്ന രീതിയില്‍ മാറണമെന്ന് നേപ്പാളിലെ മുന്‍ ഇന്ത്യന്‍ അംബാസഡര്‍ രഞ്ജിത് റേ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.