മന്ത്രിയുടെ വാക്കുകളിൽ ക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ പെരുമഴ. ജനത്തിന്റെ പോക്കറ്റിലോ മൂടൽമഞ്ഞ് ! വാഗ്ദാനങ്ങൾക്ക് വിലക്കയറ്റം, കേൾക്കുന്നവർക്ക് സ്വപ്നം, അനുഭവിക്കുന്നവർക്ക് സ്വാഹ ! ഇനിയെങ്കിലും അറിഞ്ഞിരിക്കുക, ബജറ്റ് ഒരു കലാരൂപമാണ്, ബജറ്റ് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സാഹിത്യമാണ് - കന്നാസും കടലാസും

ബജറ്റ് 2026: അക്കൗണ്ടിൽ കുറവ്, കാഴ്ചയിൽ കൂടുതലോ ? കേരള ബജറ്റ് വീണ്ടും എത്തിയിരിക്കുന്നു. പതിവുപോലെ ആദ്യം എത്തുന്നത് അക്കൗണ്ട്ബുക്ക് അല്ല - പ്രതീക്ഷകളുടെ കാറ്റ്.

ഓരോ വർഷവും പോലെ ഈ വർഷവും ബജറ്റ് ഒരു ഉത്സവമാണ്. പ്രഖ്യാപനങ്ങളുടെ പൂക്കളം, കണക്കുകളുടെ പൂക്കളരി, ഒടുവിൽ കടപ്പത്രങ്ങളുടെ കനൽപ്പന്തം.

ബജറ്റ് വായിക്കുമ്പോൾ തോന്നും കേരളം സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉപനഗരം ആകാനിരിക്കുകയാണെന്ന്. റോഡുകൾ വീതിയാകും, തൊഴിൽ വർധിക്കും, ക്ഷേമപദ്ധതികൾ മഴപെയ്യും. പക്ഷേ മാസാവസാനം ജനങ്ങളുടെ പോക്കറ്റിൽ നോക്കുമ്പോൾ മഴയല്ല - മഞ്ഞ്. തണുപ്പ് മാത്രം.

ഇവിടെ ബജറ്റ് ഒരു കലാരൂപമാണ്. വരുമാനം കണക്കാക്കുമ്പോൾ ഭാവിയുടെ നിറങ്ങൾ, ചെലവ് കണക്കാക്കുമ്പോൾ വർത്തമാനത്തിന്റെ മൂടൽമഞ്ഞ്. കടം എടുക്കുന്നത് “നിക്ഷേപം” ആയി മാറും; നികുതി കൂട്ടുന്നത് “വികസന സഹകരണം” ആയി മാറും. വാക്കുകൾക്ക് ഇങ്ങനെ പദവിയുയരും; പണത്തിന് മാത്രം വില താഴും.

ഓരോ ബജറ്റിലും രണ്ട് കേരളമുണ്ട്. പ്രസംഗത്തിലെ കേരളം - പദ്ധതികളാൽ സമ്പന്നം. യാഥാർത്ഥ്യത്തിലെ കേരളം - ബില്ലുകളാൽ സമ്പന്നം. പ്രസംഗത്തിൽ കുറവ് കുറയും; ജീവിതത്തിൽ കുറവ് കൂടും. കണക്കിൽ സമതുലനം; അടുക്കളയിൽ അസമത്വം.

ക്ഷേമപദ്ധതികൾ ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വർണ്ണനാണയം. പ്രഖ്യാപനത്തിൽ കോടി, വിതരണം വരുമ്പോൾ തുള്ളി. അർഹർ വരിയിൽ നിൽക്കും; പരസ്യം മുന്നിൽ ഓടും. ഒടുവിൽ പദ്ധതികൾക്കു കിട്ടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഗുണം - പോസ്റ്ററുകൾക്ക്.

വികസനപദ്ധതികൾക്കും അതേ കഥ. ശിലാസ്ഥാപനങ്ങളുടെ കേരളം, പൂർത്തീകരണങ്ങളുടെ ക്ഷാമം. ഒരു പാലം പണിയാൻ മൂന്ന് ബജറ്റ്, നാല് ഉദ്ഘാടനം, അഞ്ചു വാഗ്ദാനം. പക്ഷേ യാത്രക്കാരൻ ഇന്നും വഴിത്തിരിവിൽ.

ബജറ്റിന്റെ മറ്റൊരു അത്ഭുതം - പുതിയ നികുതികൾ. പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ മധുരം, അടയ്ക്കുമ്പോൾ കഠിനം. “സെസ്” എന്നു പറഞ്ഞാൽ ചെറിയതെന്നു തോന്നും; മാസാവസാനം ചേർത്താൽ വലിയൊരു സംഖ്യ. സർക്കാർ പറയും: “ജനക്ഷേമത്തിനായി.” ജനങ്ങൾ ചോദിക്കും: “ഞങ്ങൾക്കോ, കടത്തിനോ ?”

കടം കേരളത്തിന്റെ നിഴലായി മാറിയ കാലം. ഓരോ ബജറ്റിലും അത് അല്പം കൂടി നീളും. ഇന്നത്തെ ചെലവ് നാളെയുടെ തലമുറയുടെ ചുമലിൽ. വികസനം മുന്നോട്ട് ഓടുമ്പോൾ കടം പിന്നിൽ പിടിച്ചോടും.

എന്നാലും ബജറ്റ് ദിവസത്തിൽ കൈയടികൾ കുറയില്ല. കാരണം ബജറ്റ് ഒരു സാമ്പത്തിക രേഖ മാത്രമല്ല - രാഷ്ട്രീയ സാഹിത്യം. കേൾക്കുന്നവർക്ക് സ്വപ്നം, വായിക്കുന്നവർക്ക് സംശയം, അനുഭവിക്കുന്നവർക്ക് യാഥാർത്ഥ്യം.

ബജറ്റ് ദിനത്തിൽ മറ്റൊരു കൗതുക കാഴ്ചയും ഉണ്ടായി. വിഴിഞ്ഞം അവലോകന യോഗത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് കുടുംബസമേതം സാന്നിധ്യമുണ്ടായതുപോലെ, ഈ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കാനും വകുപ്പ് മന്ത്രി കുടുംബവുമായെത്തി. 

ബജറ്റ് ഇനി സാമ്പത്തിക രേഖയല്ല - കുടുംബ ആൽബമോ ? എന്ന സംശയം ചിലർക്കെങ്കിലും തോന്നി. നാളെ ചരിത്രത്തിൽ “കുടുംബ ബജറ്റ്” എന്നൊരു പുതിയ അധ്യായമുണ്ടായാലും അതിശയിക്കാനില്ല.

ചോദ്യമത്രേ: ഇതേ കാഴ്ച എതിര്‍പാർട്ടിക്കാരാണ് നടത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്നത്തെ ഭരണകക്ഷി എന്ത് പറയും ? “സർക്കാർ കാര്യങ്ങൾ കുടുംബവിരുന്നാക്കി” എന്ന മുദ്രാവാക്യം കൊണ്ട് തെരുവ് നിറച്ചേനേ. 

രാഷ്ട്രീയം അങ്ങനെയാണ് - അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ ആചാരം, പ്രതിപക്ഷത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ ആക്ഷേപം.

ഇതും ചേർന്നാൽ ബജറ്റ് ദിനം ഒരു സാമ്പത്തിക പ്രസംഗം മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയ കുടുംബചിത്രം കൂടിയാവുന്നു.

അവസാനം ചോദ്യം ലളിതം: ബജറ്റ് ബാലൻസ് ആകുന്നതു കണക്കിലോ ജീവിതത്തിലോ ? വികസനം വളരുന്നതു പ്രസംഗത്തിലോ നാട്ടിലോ ? ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ കാണേണ്ടത് - ഫലം.

ബജറ്റ് വരും പോകും. പക്ഷേ ബജറ്റിന്റെ ഭാരവുമായി ജീവിക്കുന്നത് ജനങ്ങളാണ്. കന്നാസ് തുറന്നാൽ കണക്ക് കാണും. കടലാസ് തിരിച്ചതാൽ വാക്ക് കാണും.

കന്നാസും കടലാസും :